Posts Tagged ‘mentorluq’
Öyrətmədən öyrənməyə keçid
Fatma xanım Bunyatova

Öyrətmədən öyrənməyə keçid” kitabı müəllif tərəfindən hazırlanmış və müəllimlərin ənənəvi «öyrədən» rolundan şagirdin müstəqil öyrənməsini təşkil edən müəllimin yeni roluna keçidini izah edən elmi-metodik vəsaitdir. Kitab, Bakı şəhəri T. Həsənov adına 23 nömrəli tam orta eksperimental məktəbində həyata keçirilmiş «Öyrətmədən öyrənməyə keçid» layihəsinin nəticələrini ümumiləşdirir.
Kitabın əsas ideyası ondan ibarətdir ki, təhsilin mərkəzində müəllim deyil, öyrənən dayanmalıdır. Müəllimin vəzifəsi hazır bilik vermək deyil, şagirdin düşünməsini, araşdırmasını və biliyi özü qurmasını təşkil etməkdir.
Kitabın əsas mövzuları bunlardır:
- Konstruktiv təlim modeli. Şagird biliyi passiv qəbul etmir, fəaliyyət prosesində özü qurur.
- Müəllimin yeni rolu. Müəllim məlumat ötürən deyil, öyrənmə prosesinin təşkilatçısı, m0entor və fasilitatordur.
- Şagird təfəkkürünün inkişafı. Məqsəd yalnız faktların mənimsənilməsi deyil, analiz, müqayisə, ümumiləşdirmə və yaradıcı düşüncənin formalaşdırılmasıdır.
- Yeni dərs modeli. Kitabda Azərbaycan dili və riyaziyyat fənləri üzrə nümunə dərslər, fəaliyyətlər və müəllim üçün praktik tövsiyələr təqdim olunur.
- Qiymətləndirmənin yeni prinsipləri. Şagirdin yalnız nəticəsi deyil, öyrənmə prosesi, düşünmə strategiyaları və sosial bacarıqları da qiymətləndirilir.
Kitabın nəzəri əsasını bir neçə mühüm elmi istiqamət təşkil edir:
- Jean Piaget – idrak inkişafı və koqnitiv konstruktivizm;
- Benjamin Bloom – idrak taksonomiyası;
- Howard Gardner – çoxşaxəli zəka nəzəriyyəsi;
- Lotfi A. Zadeh – qeyri-səlis məntiq prinsipləri.
Kitabın fərqləndirici cəhəti
Bu kitab yalnız konstruktivizmin nəzəri izahını vermir. O, həmin nəzəriyyəni Azərbaycan məktəbi üçün praktik texnologiyaya çevirir. Kitabda:
- müəllim hazırlığı sistemi;
- treninqlərin təşkili;
- açıq dərslərin aparılması;
- mentorluq mexanizmi;
- yeni proqram quruluşu;
- təfəkkürün inkişafını ölçən meyarlar ətraflı təsvir edilir.
Kitab fəsillərlə təhlil edilərək saytda yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur.


