İDRAK MƏKTƏBİ

Posts Tagged ‘qeyri səlis məntiq’

«Öyrətmədən öyrənməyə keçid” kitabından.

Ön söz əvəzi
Yuliya Kərimova
Bakı ş. T.Həsənov adına 23 №-li eksperimental məktəbin sabiq direktoru.

Gördüyünüz bu kitab ölkəmizdə düşünülmüş yeni nəzəri yanaşmanın ilk təqdimatıdır və eyni zamanda yeni yanaşmanın təcrübədə tətbiqinin nümunələridir.
Fatma xanım Bunyatova Jan Piajenin koqnitiv tamlıq nəzəriyyəsini və Lütfizadənin “fuzzy logic”, yəni “qeyri-səlis məntiq” nəzəriyyəsini birlǝşdirərək pedaqoji ictimaiyyətin diqqətinə maraqlı bir yanaşma təqdim edir. Yeni yanaşmanın təklif etdiyi iki əsas məsələsi çox vacibdir. Birinci məsələ fənn kurikulumların yenidən nəzərdən keçirilməsi və fərqli strukturlaşdırılmasından ibarətdir. Praktik pedaqoqlar və metodistlər bilirlər ki, fənn kurikulumların tədris proqramlarında uyğunsuzluqlara və boşluqlara rast gəlmək olar. Fatma xanımın yeni nəzəri yanaşması bu uyğunsuzluqların və boşluqların aradan qaldırılması üçün zəmin yaradır və alternativ tədris proqramını təklif edir. Hazırkı kitabda ibtidai siniflərdə tətbiq olunan müasir Azərbaycan dili və Riyaziyyat fənlərinin tədris proqramlarının yeni strukturları təklif edilir.
İkinci məsələ odur ki, təqdim olunan yeni sturktura görə qurulmuş iki fənnin tədris proqramları üzrə dərs nümunələri təqdim olunur. Nəzəri yanaşma təcrübədən keçirilmiş, təhlil olunmuş, dərs planları və gedişatı diqqətinizə təqdim olunur. Dərslər 23 №-li məktəbin bir qrup ibtidai sinif müəllimləri tərəfindən 2017–2018-ci tədris ili ərzində planlaşdırıldı və təşkil olundu. Müəllimlər həm dərslərin planlaşdırılmasında, həm təşkilində, həm də dərsdən sonrakı müzakirələrdə birgə işlədilər. Müəllimlər birgə iş, əməkdaşlıq, fikir mübadiləsi, konstruktiv müzakirələr və qarşılıqlı əks-əlaqə kimi strategiyalar üzərində işlərini qurdular və beləliklə, peşəkar inkişafında ən uğurlu sayılan təcrübələrə yiyələndilər. Bu da onların peşəkarlıqlarının inkişafına böyük təkan vermiş oldu. Bilirik ki, inkişaf sərhədsizdir, onun üçün hər yerdə və hər insanda ehtiyac var.
Ölkəmizdə yaradılan pedaqoji ədəbiyyatda böyük boşluqlardan biri odur ki, biz öyrənmə və öyrətmə proseslərini mexanizmlərini izah etmirik. Bu problemi başqa sözlərlə desək, “şagird necə öyrənir?” sualı bizim ədəbiyyatda qoyulmur və cavab verilmir. Ədəbiyyatda müxtəlif öyrətmə yolları: təlim metod və üsulları barədə məlumat verilir, amma hər hansı öyrətmə üsulun məhsuldarlığı və effektivliyi müzakirə olunmur, müəlliflər nədən məhz bu üsulu tövsiyə etdikləri barədə danışmır, müəlliflər, sanki fərz edirlər ki, bütün üsullar öyrənməyə gətirib çıxarır.
İngilis dilli pedaqoji ədəbiyyata nəzər salsaq, görərik ki, “şagird necǝ öyrənir?” sualı ən vacib suallardan biridir, “bu üsulun məhsuldarlığını, effektivliyini mən necə ölçə bilərəm” kimi suallar daim diqqət mərkəzindədir. Əlinizdəki bu kitabda Fatma xanım Bunyatova özünəməxsus tərzdə iki böyük nəzəriyyənin dillərindən istifadə edərək, yaratdığı yeni yanaşma müstəvisində “şagird necə öyrənir» sualına cavab verməyə çalışır və şagirdin öyrənməsi üçün ən effektiv yollarını təqdim edir.
Bu kitab həm praktik pedaqoq və metodistlərə, həm pedaqogikanı tədris edən müəllimlərə, həm də tədqiqatçılara maraqlı olmalıdır, çünki burada təhsilimiz üçün yeni suallar qoyulur və bu suallara bir düzgün cavab yoxdur.

Baxış: 73

Fatmaxanım  Cəlal  qızı  Bünyatova,

 «Idrak mektebi-İntellekt school””nin direktoru;

Yuliya İvan qızı Kərimova,

T. Həsənov adına 23 nömrəli tam orta məktəbin direktoru

Xülasə: Məqalədə dayanıqlı (dövlət tərəfindən dəstəklənən ) təhsilinhttps://journal.edu.az/2874-preschool-and-primary-education-ssue-4.html transformasiyasından, tam və qeyri-səlis təhsil modelindən söhbət gedir. Müəlliflilər qeyd edirlər ki, təlim prosesində fərdin təfək­kü­rü­nün hərəkətə gətirilməsi problemini həll etmək  üçün təlimin  öyrətmə və mənim­sə­mə məqsədi  öyrənmə və yaratma məqsədinə dəyişdirilməlidir. Bu məq­sə­də çat­­­­maq üçün təlim prosesində şagirdlərin mənimsədikləri biliklərin struktur qu­ru­­luşu məntiqi cəhətdən də­yiş­məlidir. Müəlliflər həmçinin vurğulayırlar ki, dayanıqlı təhsilin öyrətmə nəzəriyyəsini öyrənmə nəzəriyyəsi  ilə əvəz etdikdə təfəkkür hə­­rə­kətə gəlir. Bu hərəkəti J.Piajenin və L.Zadənin yaratdıqları təbii və süni idrak nə­zə­riyyələri əsasında  quranda  dayanıqlı təhsil sistemi transformasiya  olaraq  yeni bir təhsil modelinə –  “Tamlıq və qeyri-sə­lis təhsil modeli”nə  çevrilir. 

Baxış: 1573

2012-ci ildə  “İntechopen”    beynəlxalq  internet açıq   nəşriyatından  təlimdə irəli sürdüyüm  tam və  qeyri- səlis  yanaşmanı  açıqlamağı məndən xahiş etdilər. “İntechopen”    nəşriyyatın təklifinə  razılıq  verərək  _”İntelejent sistems”  başlığı altında kitabın  həmmüəllifi olaraq    “Maşın təlimində fənn biliklərin  tamlıq  və qeyri —  səlis  modelləşdirilməsi” adlı   bir bölmə  yazdım

Məqalə üç hissədən  ibarət idi .

1.Nəyə görə və ya hansı səbəbə görə  günü-gündə qalaqlanaraq  yaradılan  İKT  təlimdə gözlənilən effekti  vermir?

2.Nə etmək lazımdır ki öyrəncilər İKT-dən  keyfiyyətlə  yararlansınlar?

3.Bilik strukturları necə qurulmalıdır? Maşın təlimində hansı təlim texnologiyası tətbiq edilməlidir və  nəticə etibarı ilə nə alınır?

Bu sualların  cavabları qısaca olaraq belə  açıqlandılar:

—         birincisi:  hazırlanan  yeni elektron  dərsliklərin,  İKT  içərisindəki olan bilgilərin,   köhnə strukturlarda  olan  biliklər kimi  yerləşdirilməsidir. İnternet təhcizatları , kompyüter texnologiyaları hamısı  süni idrakın məhsulu olduğu halda,  ona yerləşdirilən biliklər  ənənəvi yanaşma tərzində  götürülmüşdür və bu  idrakı fərqlər təlim keyfiyyətini əmə Read the rest of this entry »Baxış: 2484

                              Fatma xanım Bunyatova

   Türkiyənin  Qaziantep universitetində kecirilən beynəlxalq     simpoziuma  Azərbaycandan üc müəllim qatılmışdı.  Simpozium təlimdə  İKT və pedaqoji texnologiyalara həsr edilmişdi. Simpoziumda 300-dən cox məruzələr dinlənilmişdir. Məruzələrin cox hissəsi universitet müəllimləri tərəfindən aparılan araşdırmalara bəhs edilmişdi. Orta məktəbdə  təlim prosesinə  İKT və pedaqoji texnologiyaların inteqrasiyasına həsr olunan məruzələr  isə az  sayda idi. Read the rest of this entry »

Baxış: 2244